Bài giảng Vật lí Lớp 11 - Tiết 55, Bài 28: Lăng kính

 KIỂM TRA BÀI CỦ 
Câu hỏi : Viết công thức định luật khúc xạ ánh sáng dưới dạng đối xứng và trong trường hợp góc nhỏ (< 10 0 )? 
Đáp án : 
 n 1 sini = n 2 sinr 
 n 1 i = n 2 r 
Bài 28: LĂNG KÍNH 
I. Cấu tạo lăng kính 
A 
C 
B 
Tiết diện thẳng của lăng kính 
n 
Lăng kính là một khối chất trong suốt , đồng chất ( thuỷ tinh,nhựa ) thường có dạmg lăng trụ tam giác 
A 
C 
B 
n 
Mặt bên 
Mặt bên 
Đáy 
Chiết suất n 
Góc chiết quang A 
Ta chỉ khảo sát lăng kính đặt trong không khí 
A 
I 
J 
H 
n 
r 2 
i 2 
D 
i 1 
r 1 
R 
S 
II. Đường truyền của tia sáng qua lăng kính 
Tác dụng tán sắc ánh sáng ( thí nghiệm ) 
2. Đường truyền của tia sáng qua lăng kính ( thí nghiệm ) 
A 
I 
J 
H 
n 
r 2 
i 2 
D 
i 1 
r 1 
S 
 Hai tia này lệch về đáy lăng kính 
- Góc D gọi là góc lệch 
Nhận xét về hai tia IJ và JR 
R 
A 
I 
J 
H 
n 
r 2 
i 2 
D 
i 1 
r 1 
R 
S 
Dựa vào công thức của định luật khúc xạ ánh sáng viết biểu thức liên hệ giữa góc i 1 ,r 1 và i 2 ,r 2 
 Sini 1 = nSinr 1 Sini 2 = nSinr 2 
Mặt khác ta có : A = r 1 + r 2 D = i 1 + i 2 - A 
III. Các công thức lăng kính 
 Sini 1 = nSinr 1 A = r 1 + r 2 
 Sini 2 = nSinr 2 D = i 1 + i 2 - A 
??? Trong trường hợp góc i 1 và A nhỏ ( < 10 0 ) thì các công thức trên được viết như thế nào ? 
 i 1 = nr 1 i 2 = nr 2 A = r 1 + r 2 D = (n-1)A 
III. Ứng dụng của lăng kính 
 1. Máy quang phổ 
2. Lăng kính phản xạ toàn phần ( thí nghiệm ) 
 - Làm ống nhòm 
 - Làm máy ảnh 
 Bài tập vận dụng 
 Chiếu một tia sáng đơn sắc vào một lăng kính ( hình vẽ ). 
 Cho i 1 = i 2 = i. Chứng minh : 
 r 1 = r 2 = r = A/2 
 Đáp án 
 Ta có i 1 = i 2 = I => r 1 = r 2 = r 
 Mà A = r 1 + r 2 = 2r 
 Từ đây ta suy ra r 1 = r 2 = r = A/2