Bài giảng Vật lí Lớp 10 - Tiết 58, Bài 34: Chất rắn kết tinh. Chất rắn vô định hình - Trường THPT Quang Trung

TRƯỜNG THPT: QUANG TRUNG - ĐÀ NẴNG 
TỔ VẬT LÍ 
BÀI 34: 
CHẤT RẮN KẾT TINH 
CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH 
Chất rắn được chia thành những loại nào ? 
I. CHẤT RẮN KẾT TINH 
Muối ăn(NaCl ) 
Thạch anh(SiO 2 ) 
1. Cấu trúc tinh thể 
Viên 
kim cương 
Tinh thể là gì? 
Vật rắn có dạng hình học gọi là tinh thể . 
muối 
Thạch anh 
Tinh thể muối ăn và thạch anh quan sát qua kính hiển vi 
Na + 
Cl - 
Na + 
NaCl 
Cấu trúc mạng tinh thể muối ăn và kim cương 
Kim cương 
C 
Các hạt trong tinh thể là hạt nào ? 
 Các hạt ở mạng tinh thể có thể là : ion dương hay ion âm ( NaCl ), có thể chỉ là ion dương ( kim loại ), có thể là nguyên tử ( kim cương ), có thể là phân tử (CO 2 ) 
 Các hạt tạo nên tinh thể được sắp xếp theo một trật tự , trật tự này được lặp lại tuần hoàn trong không gian tạo thành mạng tinh thể . 
Mạng tinh thể là gì ? 
 Cấu trúc tinh thể hay tinh thể là cấu trúc tạo bởi các hạt (nguyên tử, phân tử, ion) liên kết chặt chẽ với nhau bằng những lực tương tác và sắp xếp theo một trật tự hình học không gian xác định gọi là mạng tinh thể, trong đó mỗi hạt luôn dao động nhiệt quanh vị trí cân bằng của nó. 
1. Cấu trúc tinh thể 
2. Các đặc tính của chất rắn kết tinh 
Kim cương than chì 
Kim cương và than chì được cấu tạo từ nguyên tố nào? 
Cấu trúc tinh thể của kim cương và than chì có giống nhau không ? 
Các chất rắn kết tinh được cấu tạo từ cùng một loại hạt nhưng cấu trúc tinh thể không giống nhau thì tính chất vật lí sẽ khác nhau. 
Mỗi chất rắn kết tinh có một nhiệt độ nóng chảy xác định không đổi ở mỗi áp suất cho trước. 
Hạt muối ăn 
Đá thạch anh 
tấm kim loại 
Thỏi than chì 
Viên 
kim cương 
Hãy cho biết sự khác nhau về cấu tạo tinh thể của các vật trên (chúng là chất đơn hay đa tinh thể)? 
So sánh tính chất vật lí của chất đơn và đa tinh thể 
c) Chất rắn kết tinh có thể là chất đơn tinh thể hoặc chất đa tinh thể. 
- Chất đơn tinh thể có tính dị hướng 
- Chất đa tinh thể có tính đẳng hướng 
 Tính dị hướng của một vật rắn là tính chất vật lí theo các phương khác nhau thì khác nhau . 
 Tính đẳng hướng của một vật rắn là tính chất vật lí theo các phương khác nhau thì như nhau . 
3. Ứng dụng của các chất rắn kết tinh 
 SGK/185 
2. Các đặc tính của chất rắn kết tinh 
Nhựa thông 
Thuỷ tinh 
Hắc ín (CS 2 ). 
Chất vô định hình không có cấu trúc tinh thể, không có dạng hình học xác định, không có nhiệt độ nóng chảy xác định và có tính đẳng hướng. 
 Một số chất như lưu huỳnh, đường  có thể là chất rắn kết tinh , có thể là chất rắn vô định hình tuỳ theo điều kiện làm rắn. 
II. CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH 
Ví dụ : 
Lưu huỳnh 
Vô định hình 
 lạnh đột ngột 
Lưu huỳnh 
Kết tinh 
Nguội dần dần 
LƯU HUỲNH 
Nóng chảy ở 350 o C 
NỘI DUNG CHÍNH ĐÃ HỌC 
CHẤT RẮN 
CHẤT RẮN KẾT TINH 
CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH 
VẬT RẮN ĐƠN TINH THỂ 
VẬT RẮN ĐA TINH THỂ 
Tính dị hướng 
Tính đẳng hướng 
Có dạng hình học 
Không có dạng hình học 
Cấu tạo từ 1 tinh thể 
Cấu tạo từ nhiều tinh thể gắn kết hỗn độn 
 CÂU HỎI CỦNG CỐ BÀI 
 Phân loại chất rắn theo cách nào dưới đây là đúng? 
Chất rắn đơn tinh thể và chất rắn vô định hình 
Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình 
Câu 1: 
Chất rắn đa tinh thể và chất rắn vô định hình 
Chất rắn đơn tinh thể và chất rắn đa tinh thể 
 CÂU HỎI CỦNG CỐ BÀI 
Đặc điểm và tính chất nào dưới đây liên quan đến chất rắn vô định hình? 
Có dạng hình học xác định 
Có cấu trúc tinh thể 
Có tính dị hướng 
Không có nhiệt độ nóng chảy xác định 
Câu 2: 
Chọn câu đúng 
 BÀI TẬP VỀ NHÀ : xem trước bài 35 theo các yêu cầu sau 
1/. Thế nào là biến dạng đàn hồi , biến dạng dẻo ? 
2/. Định luật Húc 
- Ứng suất: công thức và đơn vị 
- 
- Phân biệt độ biến dạng và độ biến dạng tỉ đổi của vật . 
- Định luật Húc . 
- Biểu thức độ lớn của lực đàn hồi . 
- Biểu thức và đơn vị hệ số đàn hồi . 
- Hệ số đàn hồi phụ thuộc vào gì ? 
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT !