Bài giảng Vật lí Lớp 10 - Tiết 29+30, Bài 17: Cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai lực và của ba lực không song song - Trường THPT Quang Trung

Trường THPT QUANG TRUNG – ĐÀ NẴNG 
BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ 
GV: VÕ THỊ MỸ DUNG 
12/24/2023 
NHẮC LẠI KIẾN THỨC CŨ 
Câu 1 : Em hãy cho biết thế nào là hai lực trực đối ? 
Câu 2 : Em hãy cho biết thế nào là hai lực cân bằng ? 
Câu 3 : Em hãy cho biết điều kiện cân bằng của một chất điểm là gì ? 
12/24/2023 
CHƯƠNG III 
CÂN BẰNG VÀ CHUYỂN ĐỘNG 
CỦA VẬT RẮN 
12/24/2023 
CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG 
CỦA HAI LỰC VÀ CỦA BA LỰC 
KHÔNG SONG SONG 
BÀI 17: 
Tiết 29, 30 
12/24/2023 
CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC 
Thí nghiệm : 
b.Quan sát , nhận xét : 
F 1 và F 2 : cùng giá , cùng độ lớn , ngược chiều 
a. Mô tả : 
12/24/2023 
 Muốn cho một vật chịu tác dụng của hai lực ở trạng thái cân bằng thì hai lực đó phải cùng giá , cùng độ lớn và ngược chiều . 
2. Điều kiện cân bằng 
12/24/2023 
A' 
3. Cách xác định trọng tâm của một vật rắn phẳng , mỏng bằng phương pháp thực nghiệm 
 Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực 
B1: Buộc dây vào lỗ nhỏ ở mép A của vật rồi treo nó lên . Trọng tâm của vật sẽ nằm trên đường kéo dài AA’ của vật . 
12/24/2023 
A' 
B' 
B2: Buộc dây vào lỗ nhỏ ở mép B khác A của vật . Trọng tâm của vật sẽ nằm trên đường kéo dài BB’ của vật . 
3. Cách xác định trọng tâm của một vật rắn phẳng , mỏng bằng phương pháp thực nghiệm 
B3: Trọng tâm của vật là giao điểm của hai đường AA’ và BB’ 
12/24/2023 
Trọng tâm G của các vật phẳng mỏng và có dạng hình học đối xứng nằm ở tâm đối xúng của vật . 
12/24/2023 
II. CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG 
Thí nhiệm minh hoạ : 
a. Mô tả : 
Treo một vật phẳng mỏng hình nhẫn bằng hai sợi dây . Hai lực kế chỉ tác dụng của hai sợi dây . Một dây dọi đi qua trọng tâm O chỉ giá của trọng lực đặt lên vật 
Khi vật cân bằng thì lực căng của hai sợi dây và trọng lực nằm trong một mặt phẳng . 
12/24/2023 
P 
F 1 
F 2 
 Ba lực đồng phẳng , kéo dài các đường biểu diễn giá của ba lực , ta nhận thấy ba đường đó đồng quy . 
b. Nhận xét : 
12/24/2023 
P 
F 1 
F 2 
P 
F 1 
F 2 
-P 
12/24/2023 
2. Quy tắc tổng hợp hai lực có giá đồng phẳng 
F 2 
F 1 
Xét hai lực F 1 và F 2 tác dụng lên cùng một vật rắn và có giá cắt nhau tại I ( hai lực đồng quy tại I) 
Để tổng hợp hai lực này ta làm như sau : 
Trượt hai vectơ lực trên giá của chúng đến điểm đồng quy . 
Áp dụng quy tắc hình bình hành tìm hợp lực của hai lực cùng đặt lên điểm I: 
F = F 1 + F 2 
12/24/2023 
F 1 
F 2 
F 
12/24/2023 
3. Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song 
 Điều kiện cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của ba lực không song song là : 
- Ba lực đó phải có giá đồng phẳng và đồng quy 
Hợp lực của hai lực bất kỳ cân bằng với lực thứ ba . 
F 1 + F 2 +F 3 = 0 
12/24/2023 
 Điều kiện nào sau đây là đủ để cho hệ ba lực tác dụng lên cùng một vật rắn là cân bằng ? 
A. Ba lực đồng quy . 
B. Ba lực đồng phẳng . 
C. Ba lực đồng phẳng và đồng quy . 
D.Hợp lực của hai trong ba lực cân bằng với lực thứ ba . 
? 
CỦNG CỐ 
12/24/2023 
 Một quả cầu có trọng lượng P= 40N đựơc treo vào tường nhờ một sợi dây hợp với mặt tường một góc 30 o . bỏ qua ma sát ở chỗ tiếp xúc giữa quả cầu và tường . Giá trị của lực căng và phản lực của bờ tường tác dụng lên quả cầu sẽ là : 
A. T = 20N, N = 46N. 
B. T = 46N, N = 69,3N 
C. T = 40N, N = 30N 
P 
N 
T 
??? 
CỦNG CỐ 
α 
D. T = 46N, N = 23N 
12/24/2023 
KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG 
+ Điều kiện cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của hai lực 
+ Cách xác định trọng tâm của một vật rắn phẳng , mỏng . 
+ Quy tắc tổng hợp hai lực có giá đồng quy 
+ Điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của ba lực không song song 
12/24/2023 
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT 
12/24/2023