Bài giảng Tin học Lớp 11 - Tiết 10, Bài 9: Cấu trúc rẽ nhánh - Trường THPT Quang Trung

Chào mừng cỏc thầy cụ giỏo cựng đến 
ngày hội cụng nghệ thụng tin 
TRƯỜNG PTTH QUANG TRUNG - ĐN 
Bài 9 
cấu trúc rẽ nhánh 
TIẾT 10 - 11 
TRƯỜNG PTTH QUANG TRUNG - ĐN 
1. Rẽ nhánh 
Mời các bạn cùng xem và tìm hiểu các tình huống sau nhé ! 
ừ m , để tớ nghĩ đã. 
Nếu ngày mai mưa th ì tớ nghỉ . 
à ! Nếu ngày mai mưa th ì tớ nghỉ , nếu không mưa th ì tớ đ ến nh à cậu học nhé . 
Này , ngày mai cậu có đi học nhóm không ? 
Nếu ... th ì 
Nếu  th ì, nếu không th ì  
Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề có dạng nh ư trên gọi là 
cấu trúc rẽ nhánh . 
Ví dụ : Giải phương trình bậc hai ax 2 +bx+c=0 (a 0) 
Hãy nêu các bước giải phương trình bậc hai ? 
Nhập hệ số a,b,c 
Tính Delta=b 2 - 4ac 
Nếu Delta âm th ì thông báo PT vô nghiệm , ngược lại tính và đưa ra nghiệm . 
Các em hãy vẽ sơ đ ồ thuật toán giải phương trình bậc 2 ( với a 0) 
Sau khi tính Delta, tuỳ thuộc vào gi á trị Delta, một trong hai thao tác sẽ thực hiện . 
Nhập a, b, c 
Tính Delta = b 2 – 4ac 
Kiểm tra 
Delta < 0 
Tính và đưa ra nghiệm 
Thông báo vô nghiệm 
Kết thúc 
Sai 
Đ úng 
IF THEN ; 
Đ iều kiện 
Đ úng 
Câu lệnh 
	 Nếu đ úng th ì đư ợc thực hiện , 
 sai bị bỏ qua. 
Sai 
a. Dạng thiếu 
Câu lệnh 
Đ úng 
Câu lệnh 
Đ iều kiện 
Đ iều kiện 
2. Câu lệnh IF - THEN 
- Đ iều kiện là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức lôgic . 
- Câu lệnh là một lệnh TP. 
Trong đ ó : 
Vớ dụ : Tỡm giỏ trị lớn nhất trong 3 số a, b, c 
 max:=a; 
 if max< b then max:=b; 
 if max < c then max:=c ; 
 write(‘gia tri lon nhat ’, max); 
b. Dạng đủ 
IF THEN ELSE ; 
Đ iều kiện 
Đ úng 
Câu lệnh 1 
Sai 
Câu lệnh 2 
	 Nếu đ úng th ì đư ợc thực hiện , 
 ngược lại th ì đư ợc thực hiện . 
Đ iều kiện 
Câu lệnh 1 
Câu lệnh 2 
Đ iều kiện 
Câu lệnh 1 
Đ iều kiện 
Ví dụ : 
IF ( max < b )then max: = b 
ELSE max : = c ; 
Hãy dùng câu lệnh IF – THEN viết lệnh để xét các trường hợp của DELTA 
IF Delta<0 THEN Writeln(‘Phương trình vô nghiệm ’) 
	 ELSE 
	X1:= (-B + SQRT(Delta))/(2*A); 
	X2:= (-B - SQRT(Delta))/(2*A); 
	 Writeln (‘ Nghiem X1= ’, X1:5:1); 
	 Writeln (‘ Nghiem X2= ’, X2:5:1); 
3. Câu lệnh ghép 
Trong TP cho phép gộp nhiều câu lệnh thành một câu lệnh gọi là câu lệnh ghép , có dạng: 
 	 BEGIN 
	; 
	END; 
IF Delta<0 THEN Writeln(‘Phương trình vô nghiệm ’) 
	 ELSE 
	 	 BEGIN	 
	 X1:= (-B + SQRT(Delta))/(2*A); 
	 X2:= (-B - SQRT(Delta))/(2*A); 
	 Writeln (‘ Nghiem X1= ’, X1:5:1); 
 	 Writeln (‘ Nghiem X2= ’, X2:5:1);	 
	 END; 
Ví dụ : 
Program GPTB2; 
Uses crt ; 
Var . . . ; 
BEGIN 
. . . Nhập vào 3 hệ số a,b,c .. . 
 Delta :=. . .; 
Readln ; 
END. 
Nếu Delta<0 th ì Writeln( ‘ PTVN ’ ) 
 ngược lại Tính và in nghiệm ; 
4. Một số ví dụ 
Em hãy hoàn thiện chương trình giải phương trình bậc 2 (a 0) theo dàn ý sau : 
Ví dụ 1: 
Hãy nhớ 
Cấu trúc mô tả các mệnh đề: 
	“ Nếu  th ì ” 
	“ Nếu  th ì  ngược lại ” 
 gọi là cấu trúc rẽ nhánh . 
 Lệnh rẽ nhánh dạng thiếu 
 Lệnh rẽ nhánh dạng đủ 
Câu lệnh ghép 
 	 BEGIN 
 	 ; 
 	 END; 
IF THEN ; 
IF THEN 
 ELSE ;