Bài giảng Tin học Lớp 11 - Tiết 1, Bài 1: Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình bậc cao - Trường THPT Quang Trung

 Bài 1 TUẦN 1 - TIẾT 1 
Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình bậc cao 
Giáo án đ iện tử tin học lớp 11 
TR ƯỜNG THPT QUANG TRUNG 
1. Khái niệm lập trình 
Lập trình là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ng ữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán . 
 Cần diễn tả thuật toán bằng một ngôn ng ữ sao cho maý tính có thể thực hiện đư ợc . 
Làm thế nào để máy tính hiểu và thực hiện đư ợc thuật toán đã lựa chọn để giải bài toán ? 
Ngôn ng ữ lập trình đư ợc chia thành ba loại: 
Ngôn ng ữ máy : ngôn ng ữ duy nhất máy có thể trực tiếp hiểu và thực hiện . 
Ngôn ng ữ bậc cao : gần với ngôn ng ữ tự nhiên , có tính đ ộc lập cao , ít phụ thuộc vào loại máy và chương trình phải dịch sang ngôn ng ữ máy mới thực hiện đư ợc . 
Hợp ng ữ: rất gần với ngôn ng ữ máy , nhưng mã lệnh đư ợc thay bằng tên viết tắt của thao tác ( thường là tiếng Anh ). 
Ngôn ng ữ lập trình có bao nhiêu loại nhỉ ? 
Phân loại ngôn ng ữ lập trình 
1 0 1 0 1 1 1 1 1 0 
1 1 1 1 0 1 0 0 1 1 
1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 
1 0 1 0 1 1 0 0 1 1 
1 1 0 1 1 1 1 0 1 0 
input a 
input b 
load a 
add b 
move e 
print e 
halt 
end 
L à một phần mềm dựng để diễn đạt thuật toỏn thành một chương trỡnh , giỳp cho mỏy tớnh hiểu được thuật toỏn đú . 
Chương trình có chức năng chuyển đ ổi chương trình viết trên ngôn ng ữ lập trình bậc cao thành chương trình thực hiện đư ợc trên máy tính gọi là chương trình dịch . 
Chương trình nguồn 
Chương trình đ ích 
Chương trình dịch 
2. Chương trình dịch 
* Chương trình nguồn : là chương trình viết trên ngôn ng ữ lập trình bậc cao . 
* Chương trình đ ích : là chương trình nguồn đư ợc chuyển đ ổi sang ngôn ng ữ máy nhờ chương trình dịch . 
Trong đ ó : 
INPUT 
OUTPUT 
Tình huống : Một thầy giáo chỉ biết tiếng Việt muốn giới thiệu về ngôi trường của mình cho một đ oàn khách đ ến từ nước Anh . 
Theo em có mấy cách thực hiện đ iều trên ? 
Phân loại chương trình dịch 
Hai kĩ thuật dịch : 
 Thông dịch  
 Biên dịch  
 Kiểm tra tính đ úng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chương trình nguồn . 
 Chuyển đ ổi câu lệnh đ ó thành các câu lệnh tương ứng trong ngôn ng ữ máy . 
 Thực hiện các câu lệnh vừa chuyển đ ổi . 
 Loại chương trình dịch này đ ặc biệt thích hợp cho môi trường đ ối thoại giữa người dùng và hệ thống . 
 ( Các ngôn ng ữ khai thác hệ quản trị cơ sở dữ liệu , đ ối thoại với hệ đ iều hành ) 
Thông dịch 
a 
Thực hiện lặp đi lặp lại dãy các bước sau 
1 0 1 0 1 1 1 1 1 0 
1 1 1 1 0 1 0 0 1 1 
1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 
1 0 1 0 1 1 0 0 1 1 
1 1 0 1 1 1 1 0 1 0 
Biên dịch 
b 
 Duyệt , kiểm tra , phát hiện lỗi , xác đ ịnh chương trình nguồn có dịch đư ợc không . 
 Dịch chương trình nguồn thành một chương trình đ ích có thể thực hiện trên máy và lưu tr ữ lại để sử dụng về sau . 
Loại chương trình dịch này thuận tiện cho các chương trình ổn đ ịnh và cần thực hiện nhiều lần . 
Thực hiện qua hai bước sau 
Kèm với chương trình dịch , người dùng còn đư ợc cung cấp các dịch vụ lên quan nh ư biên soạn, lưu tr ữ... tạo thành một môi trường làm việc trên một ngôn ng ữ lập trình . Ví dụ : Turbo Pascal 7.0, Free Pascal 1.2, Visual Pascal 2.1,... 
Ghi nhớ ! 
 Lập trình là việc chuyển đ ổi dữ liệu và các thao tác của thuật toán thành các cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của một ngôn ng ữ lập trình cụ thể . 
 Các loại chương trình dịch : 
 Thông dịch . 
 Biên dịch . 
Chương trình nguồn 
Chương trình đ ích 
Chương trình dịch