Bài giảng Sinh học Lớp 12 - Bài 18: Chọn giống vật nuôi & cây trồng dựa trên nguồn biến dị tổ hợp

Bài 18 
Bài 18 
CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI 
& CÂY TRỒNG DỰA TRÊN 
NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
I. Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp 
Từ xa xưa loài người đã biết cải tạo thiên nhiên , săn bắt các ĐV hoang dại về nuôi , sưu tầm các cây hoang dại về trồng . 
Vậy các vật liệu tự nhiên thu thập về ban đầu có thể trở thành giống vật nuôi cây trồng được ngay chưa ? 
Tại sao lai tạo lại là phương pháp cơ bản tạo sự đa dạng các vật liệu di truyền cho chọn giống ? 
Tại sao BDTH có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo giống mới ? 
P: 	AABBCC	X	 aabbCC 
F 1 : 	 AaBbCC 
F 2 : AABBCC, AABbCC , AAbbCC , AaBBCC , AaBbCC , 
 aaBBCC , aaBbCC , AabbCC , aabbCC 
F 3 : AABBCC, AABbCC , AAbbCC 	 AAbbCC , AabbCC , aabbCC 
F 4 : 	 AAbbCC 	 AAbbCC 
F 5 : AAbbCC 	 AAbbCC 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
I. Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp 
Hình 18.1 Sơ đồ lai minh họa quá trình chọn lọc các tổ hợp gen mong muốn 
Mối quan hệ di truyền giữa các tổ hợp gen ? 
Vậy cơ chế phát sinh các biến dị tổ hợp trong quá trình tạo dòng thuần là gì ? 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
I. Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp 
1. Cơ chế : Các gen nằm trên các NST khác nhau sẽ phân li độc lập tạo tổ hợp gen mới 
♂ AABBCC x ♀ aabbCC 
2. Qui trình 
Bước 1 : Tạo các dòng thuần chủng 
 là : AABBCC & aabbCC 
Bước 2 : Lai giống : HS viết đến F 1 → F 2 
Nêu quy trình phát sinh các biến dị tổ hợp trong quá trình tạo dòng thuần là gì ? 
Bước 3 : Chọn lọc những tổ hợp gen mong muốn : AABbCC , AAbbCC , AabbCC , 
Bước 4 : Cho tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyết tạo ra giống thuần AAbbCC 
Bước 5 : Nhân giống thuần chủng 
F 2 gồm : 	AABBCC, 	 AABbCC , 	 AAbbCC , 
	 AaBBCC , 	 AaBbCC , 	 AabbCC , 
	 aaBBCC , 	 aaBbCC , 	 aabbCC 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
Dựa vào sơ đồ 18.2 chỉ rõ các bước tạo giống thuần ? 
II.Tạo giống lai có ưu thế lai cao 
1. Khái niệm ưu thế lai : 
Bố 
Mẹ 
CON F 1 
♂ B ò Hà Lan x ♀ Bò vàngVN 
→ F 1 cho nhiều sữa & thích nghi với khí hậu , chăn nuôi ở Việt Nam 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
 A B C 
Ưu thế lai là h iện tượng con lai có năng suất , sức chống chịu , khả năng sinh trưởng phát triển cao vượt trội so với các dạng bố mẹ . 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
Vậy ưu thế lai là gì ? 
2. Cơ sở di truyền của ưu thế lai : 
P 	AA BB CC 	x 	 aabbCC 
→ F 1 	 AaBbCC vượt trội so với P 
3. Phương pháp tạo ưu thế lai 
Tạo các dòng thuần : cho tự thụ phấn qua 5-7 thế hệ 
 Lai khác dòng đơn A x B  C 
- Lai khác dòng kép 
- Lai thuận nghịch 
A x B → C 
C x G  H 
E x F → G 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
- Giả thuyết siêu trội 
Sự tác động giữa hai gen khác nhau về chức phận của cùng một lôcut → hiệu quả bổ trợ mở rộng phạm vi biểu hiện của tính trạng 
Con lai F1 có ƯTL cao nhất , sau đó giảm dần qua các thế hệ vì tỉ lệ dị hợp giảm dần , tỉ lệ đồng hợp tử tăng dần , 
 Và các gen lặn có hại được biểu hiện . 
Cho F 1 phối với F 1 : 
 F 1 x F 1 ♂ AaBbCC x ♀ AaBbCC 
 → F 2 : AABBCC , AA Bb CC , AA bb CC , Aa BBCC , AaBb CC , Aa bbCC aa BBBCC , aa BbCC , aabb CC 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
4. Một vài thành tựu ứng dụng ƯTL trong sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam 
 F1 :  1 tạ/10 tháng tuổi . 
  Tỉ lệ nạc > 40% 
Bài 18: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG DỰA TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP 
 * Vd : + Ngô lai 
 khác dòng Tăng 
 năng suất 30% 
Su hào lai : 
1 → 1,5 KG/ c ủ 
Cá lai đẹp hơn 
Trê lai to hơn 
X 
X 
05 
CỦNG CỐ 
A. Vì F1 có ưu thế lai 
B. Vì F1 có kiểu gen đồng hợp 
C. Vì thế hệ sau có hiện tượng phân tính 
Vì sao người ta không dùng con lai kinh tế để 
nhân giống ? 
D. Vì tỉ lệ dị hợp giảm , đồng hợp tăng nên 
biểu hiện ưu thế lai giảm 
 Để tạo ưu thế lai ở vật nuôi , ở nước ta thường sử dụng công thức lai nào sau đây ? 
05 
 Phối con cái cao sản thuộc giống thuần nhập nội với con đực thuộc giống trong nước . 
 Phối con đực cao sản thuộc giống thuần nhập nội với con cái thuộc giống trong nước . 
 Phối con cái cao sản thuộc giống trong nước với con đực thuộc giống thuần nhập nội 
 Phối con đực cao sản thuộc giống trong nước với con cái thuộc giống thuần nhập nội 
 Khi lai kinh tế , người ta thường dùng đực giống cao sản ngoại nhập , con cái giống địa phương , vì : 
 Con đực giống ngoại nhập có khả năng giao phối với nhiều con cái địa phương 
 Con lai có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu và chăn nuôi của giống mẹ 
 Con lai có sức tăng sản của giống bố .. 
 Cả A, B và C 
05 
CẢM ƠN QUÝ 
THẦY, CÔ GIÁO 
VÀ 
CÁC EM ĐÃ VỀ 
THAM DỰ 
BUỔI HỌC NÀY!